Kowary



Ujednoznacznienie
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Kowary - wieś w woj. małopolskim , w pow. proszowickim .

Współrzędne: 50°47"30" N 015°50"00" E Geografia

Kowary
Herb
Herb Kowar
Województwo dolnośląskie
Powiat jeleniogórski
Gmina
 - rodzaj
Kowary
miejska
Założono 1158
Prawa miejskie 1513
Burmistrz Dariusz Rajkowski
( e-mail )
Powierzchnia 37,39 km
Położenie 50° 47"30"" N
15° 50"00"" E
Liczba mieszkańców   ( 2004 )
 - liczba ludności
 - gęstość

11 965
320 os./km
Strefa numeracyjna
(do 2005 )
75
Kod pocztowy 58-530
Tablice rejestracyjne DJE
TERC10
( TERYT )
5020106021
Miasta partnerskie Dania   Dania Jagerspris ,
Polska   Polska Kamień Pomorski ,
Niemcy   Niemcy Schönau-Berzdorf
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie Polski
Urząd miejski 3
ul. 1 Maja 1a
58-530 Kowary
tel. 75 718-24-16; faks 75 761-31-73
( e-mail )
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Kowary to ( niem. Schmiedeberg ) miasto i gmina w województwie dolnośląskim , w powiecie jeleniogórskim . W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa jeleniogórskiego .

Według danych z 30 czerwca 2004, 2 miasto miało 11 965 mieszkańców.

Spis treści

Położenie

Miasto Kowary leży w południowej części województwa dolnośląskiego w powiecie jeleniogórskim nad Jedlicą . Miasto o powierzchni przeszło 37 km2 zamieszkuje blisko 12 tysięcy Kowarzan. Kowary położone są w południowo-wschodniej części Kotliny Jeleniogórskiej . Obszar miasta w granicach administracyjnych (3 739 ha powierzchni) charakteryzuje się urozmaiconą rzeźbą terenu (420-1280 m n.p.m. ), a przez to zróżnicowaniem warunków klimatycznych . Od południowego zachodu Kowary graniczą z Czechami . Granica biegnie od Przełęczy Okraj poprzez Kowarski Grzbiet do Skalnego Stołu .

Kowary położone są nad rzeką Jedlicą, wzdłuż której na przestrzeni ok. 5 km ciągnie się zwarta zabudowa. W środkowej jej części usytuowane jest centrum miasta, które jest jego najstarszą częścią. Znajdują się tu liczne placówki usługowo-handlowe, urząd miasta, kościół, ośrodek zdrowia i dwie z trzech szkół podstawowych.

Miasto do niedawna przemysłowo - turystyczne , obecnie znajduje się w fazie przemian funkcjonalno-strukturalnych. Ich celem ma być nadanie miastu charakteru ośrodka specjalistycznego lecznictwa uzdrowiskowego i turystyki.

Kowary leżą w niewielkiej odległości od dużych miast i ważnych ośrodków:

Węzeł drogowy

Kowary leżą na ważnych szlakach prowadzących z południowego zachodu województwa na południowy wschód.

Komunikację publiczną zapewnia PKS którego autobusy dojeżdżają do większych miast w województwie, jak i kraju oraz do ościennych miejscowości.

Węzeł kolejowy

Zobacz więcej w osobnym artykule: Kowary (stacja kolejowa) .
Zobacz więcej w osobnym artykule: Kowary Ścięgny (stacja kolejowa) .
Zobacz więcej w osobnym artykule: Kowary Średnie (stacja kolejowa) .
Zobacz więcej w osobnym artykule: Kowary Górne (stacja kolejowa) .
Zobacz więcej w osobnym artykule: Kowary Zdrój (stacja kolejowa) .

Kowary posiadają w swych granicach administracyjnych pięć dworców kolejowych a mianowicie Kowary, Kowary Górne, Kowary Ścięgny, Kowary Średnie i Kowary Zdrój. Obecnie żaden z nich nie jest używany a stacja Kowary Zdrój i Kowary Ścięgny uległy całkowitej likwidacji. Trasa kolejowa Jelenia Góra - Kamienna Góra jest zamknięta, zlikwidowane są połączenia a od niedawna nieprzejezdna.

Historia

Zobacz więcej w osobnym artykule: Kalendarium Kowar .
Zobacz więcej w osobnym artykule: Herb Kowar .

Założenie i rozwój miasta Kowary związany jest głównie z wydobyciem rud żelaza oraz z kowalstwem. W 1148 roku gwarek niejaki Walon Wawrzyniec Angelus dokonał niesamowitego odkrycia-na zboczu góry Rudnik stwierdził obecnośc rud żelaza. Nispełna 10 lat później, a więc w 1158 roku książę Bolesław Kędzierzawy wydał rozporządzenie które zapoczątkowało wydobycie rudy z owej góry. Wkrótce powstały kuźnie i hamernie, w wielu zakładach metalowych wytwarzano wyroby metalowe. 4 września 1513 roku król Czech i Węgier Władysław Jagiellończyk nadał prawa miejskie Kowarom. Miasto było znaczącym ośrodkiem produkcji broni palnej, zwłaszcza pod koniec XVI wieku. Sam król Zygmunt August zamówił u kowarskich rusznikarzy 200 luf do muszkietów dla swojego wojska.

Jedlica zimą
Powiększ
Jedlica zimą

Wiek XVII to dalszy intensywny rozwój Kowar który jednak przerwała wojna trzydziestoletnia . Skutecznie zahamowała ona rozbudowę miasta, wyniszczyła ludność i samo miasto. Polecono zatopić kopalnie. Był to koniec okresu świetności kowarskiego górnictwa. Kowarzanie musieli jednak z czegoś żyć toteż rozwinął się przemysł tkacki oraz hodowla zwierząt i roślin. Na skutek wojen prusko-austriackich Kowary wraz z całym Dolny ŚląskDolnym Śląskiem zostały przyłączone do PrusyPrus. Król Fryderyk II wykupił dobra kowarskie z czeskich rąk rodu Czerninów. Należy tutaj wspomnieć że wcześniej przez ponad 200 lat Kowarami władali Schaffgotschowie . Próby rozwoju kowarskiego górnictwa próbowano jeszcze podjąć w XVIII i XIX wieku jednak bezskutecznie. Przez ponad 200 lat miasto utrzymywało się dzięki włókiennictwu i to dzięki niemu większość mieszkańców miała pracę.

Lata po pierwszej wojnie światowej przyniosły niewielkie ożywienie gospodarcze. Ponownie otwarto kopalnie i rozpoczęto wydobywanie rud żelaza, jednak proceder ten trwał bardzo krótko. Stan ten odmienił się gdy w 1926 roku stwierdzono obecność rud uranu , który rozpoczęto eksploatować. Był on wykorzystywany dla przemysłu zbrojeniowego III Rzeszy . Rozwój miasta przerwała II wojna światowa .

Po 1945 roku wznowiono wydobycie rud uranu jednak proces wydobywania owiany był tajemnicą i był on pilnie strzeżony. Uran wydobywano dla radzieckiej atomistyki głównie w latach 40. i 50/ XX wieku. Robotnicy pracujący przy wydobyciu tegoż surowca nie posiadali odpowiednich zabezpieczeń do pracy w takich warunkach. Poskutkowało to w późniejszym okresie licznymi zgonami pracowników owych zakładów.

W okresie powojennym w mieście rozwijał się przemysł wydobywczy (głównie Zakłady Przemysłowe R-1 ), maszynowy (Fabryka Maszyn Kowary) oraz włókienniczy (zakłady lniarskie, fabryka dywanów). Obecnie Kowary są prawie 12 tysięcznym miastem w powiecie jeleniogórskim.

Gospodarka

Zobacz więcej w osobnym artykule: Fabryka Dywanów Kowary .
Fabryka Dywanów Kowary S.A.
Powiększ
Fabryka Dywanów Kowary S.A.

Niegdyś w Kowarach największym zakładem były Zakłady Wydobywcze R-1. Jednak są one już historią a obecnie w mieście dominuje przemysł włókienniczy, maszynowy, budowlany i drzewny. Ważniejsze zakłady to:

Oprócz tego w mieście istnieje kilkaset mniejszych firm i instytucji działających w branżach usługowej, handlowej i produkcyjnej. Istnieją hurtownie, liczne sklepy, serwisy samochodowe, punkty usługowe, towarzystwa kredytowe,ubezpieczeniowe i leasingowe, oddziały banków (PKO BP,BZWBK). Istnieje posterunek policji, poczta, ośrodek zdrowia wraz ze szpitalem.

Sport

W Kowarach działa Międzyzakładowy Związkowy Klub Sportowy Olimpia. Zrzesza on prawie 400 zawodników którzy uprawiają sport w różnych sekcjach (juniorzy, seniorzy i dzieci). Istnieją sekcje piłki nożnej, karate, piłki siatkowej, koszykówki. Ponadto istnieje sekcja paralotniarska i wędkarstwa. Istnieje również sekcja tenisa stołowego. Klub prowadzi dwie grupy: wyczynową oraz rekreacyjną. MZKS Olimpia organizuje także wiele imprez sportowych jak np. Turniej piłki nożnej juniorów im. S.Żurowskiego, Seminaria szkoleniowe Funakoshi Shotokan Karate czy Polsko- Czeskie mistrzostwa o puchar Karkonoszy w paralotniach. Ponadto Klub jest współorganizatorem "Dni Kowar" pod nazwą "Dni Sportu", jak również organizuje "Majówkę", "Jesień Kowarską" czy też inne imprezy sportowo-rozrywkowe na terenie miasta.

zabytki Zabytki

Zobacz więcej w osobnym artykule: Zabytki Kowar .
Kowarska starówka-deptak ul.1 Maja
Powiększ
Kowarska starówka-deptak ul.1 Maja
miniatura bazyliki w Krzeszowie - Park Miniatur Zabytków Dolnego Śląska
Powiększ
miniatura bazyliki w Krzeszowie - Park Miniatur Zabytków Dolnego Śląska
Ratusz w Kowarach
Powiększ
Ratusz w Kowarach

Atrakcje turystyczne

Zobacz więcej w osobnym artykule: Park Miniatur Zabytków Dolnego Śląska .

Szlaki turystyczne

Kultura

Główną instytucja kulturalna i animatorem życia kulturalnego miasta jest Miejski Ośrodek Kultury. W Kowarach do 2002 roku istniało Kino "Orzeł" które obecnie jest niestety zamknięte.

Do opracowania;)

Edukacja

Do opacowania;)

Współpraca zagraniczna

Miasta partnerskie
Miasto Kraj Data podpisania umowy
  Jagerspris Dania   Dania ???
  Kamień Pomorski Polska   Polska ???
  Schönau-Berzdorf Niemcy   Niemcy ???

Struktura powierzchni

Według danych z roku 2002 6 , Kowary ma obszar 37,39 km, w tym:

Miasto stanowi 5,95% powierzchni powiatu.

Demografia

Dane z 30 czerwca 2004 2 :

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób % osób % osób %
populacja 11 965 100 6412 53,6 5553 46,4
gęstość zaludnienia
(mieszk./km)
320 171,5 148,5

Według danych z roku 2002 6 , średni dochód na mieszkańca wynosił 1123,16 zł.

Widok ogólny z trasy na Wałbrzych
Powiększ
Widok ogólny z trasy na Wałbrzych

Bibliografia

Zobacz też

Sąsiednie gminy

Kamienna Góra , Karpacz , Lubawka , Mysłakowice , Podgórzyn . Gmina sąsiaduje z Czechami.

Linki zewnętrzne


Źródło: " http://pl.wikipedia.org/wiki/Kowary "

Ostatnia Zmiana : 2006-11-07 12:33:26.658643